Frederik De Bruyne: “Digisnacks, digihelden en dialoog op de werkvloer”
In de bib kun je als medewerker je digitale vaardigheden aanscherpen. Hoe pak je dat concreet aan? In het kenniscentrum ARhus werkten ze een mensgericht traject uit om de digitale comfortzone van collega’s te vergroten. Frederik De Bruyne, coördinator digitale inclusie, vertelt hoe ze met verschillende opleidingen, duidelijke stappenplannen en veel voelsprieten zorgen dat medewerkers mee zijn met de digitale evolutie.
Kun je ons wat meer vertellen over jullie traject om de digitale vaardigheden van medewerkers in kaart te brengen?
Frederik: “De eerste stap was luisteren. Samen met de leidinggevende stelde ik een vragenlijst op waarin ik peilde naar het digitale zelfvertrouwen van collega’s: hoe comfortabel voel je je bij vragen over de e-reader, Itsme of het ontlenen van een e-boek? Daarnaast polste ik naar hun voorkeuren: welk format past het best bij hun leerstijl? Liever korte instructiefiches, e-learnings of live opleidingen? En tenslotte vroeg ik: hoe wil je daarna verder oefenen?”
“De antwoorden gaven een helder beeld. Korte visuele stappenplannen bleken het populairst. ‘Spiekbriefjes’ die frontofficemedewerkers snel kunnen raadplegen om vlot door te verwijzen als ze zelf niet kunnen helpen. Niemand zat te wachten op lange handleidingen of theoretische webinars. Dankzij de resultaten kunnen we echt op maat werken. De antwoorden op de vragenlijst waren bewust niet anoniem, want we willen concrete ondersteuning bieden en opleidingen zo plannen dat specifieke collega’s zeker kunnen aansluiten.”
“Sinds januari 2024 ben ik coördinator digitale inclusie bij ARhus. Als therapeut werkte ik eerder met mensen met een ernstige meervoudige beperking. Daar zag ik hoe digitale tools, als je ze goed aanpakt, net deuren kunnen openen. Die positieve kijk op digitalisering vormt vandaag de basis van mijn werk rond digitale inclusie.”
Hoe scherpen jullie de vaardigheden van medewerkers in de praktijk aan?
“We organiseren opleidingen op drie niveaus: basisvaardigheden (zoals veilig wachtwoordbeheer), functiespecifieke vaardigheden (zoals het gebruik van Wise voor bibmedewerkers) en toekomstvaardigheden. Binnen die laatste categorie ligt de focus op AI. We hebben daar zelfs een aparte pilootgroep. Het doel: verkennen welke AI-toepassingen een meerwaarde kunnen zijn binnen onze organisatie.”
“Daarnaast organiseren we ‘digisnacks’: korte, informele lunchopleidingen van 10 tot 20 minuten. Onlangs gaven we bijvoorbeeld een sessie over herbruikbare tekstblokken voor e-mails – kleine dingen die veel tijd besparen. De feedback? Die was heel positief. ‘Dit mocht zelfs langer duren’, hoorden we. Daar houden we dan ook rekening mee voor onze volgende digisnacks.”
💡 Tip van Frederik
Begin klein en luister goed. Pols naar het digitale zelfvertrouwen, noden en drempels. Zo weet je waar je energie het meeste oplevert.
Wat is er nodig om dit als bib te realiseren?
“Een medewerker die idealiter halftijds beschikbaar is om dit te coördineren. Iemand met voelsprieten voor wat er leeft bij de collega’s en een groot inlevingsvermogen. Je moet signalen oppikken, problemen doorgronden en snel kunnen schakelen. Daarnaast heb je ook een team van ‘digihelden’ nodig: collega’s met specifieke expertise die hun kennis willen delen. Early adopters met coachingskills om andere collega’s op zweeptouw te nemen.”
“Als ik het opnieuw zou doen, zou ik nog dichter op de werkvloer starten. Een dag meedraaien aan de balie vertelt je veel meer dan een vragenlijst. Je voelt letterlijk waar het wringt. Maar zelfs via de bevragingen merkte ik hoe digitaal zelfverzekerd medewerkers zijn en wie potentieel had om zelf opleidingen te geven. Dat gaf richting aan het traject.”
“Mijn tip? Begin klein en luister goed. Vraag waar medewerkers zich comfortabel bij voelen, waar ze nog drempels ervaren en wat hun noden zijn. Zo weet je waar je energie het meeste oplevert.”
Wat is de impact van deze aanpak?
“Het traject is nog jong en evolueert nog elke dag, maar we merken nu al effect. De vragenlijst gaf ons boeiende inzichten om mee aan de slag te gaan. De digisnacks zijn populair, medewerkers voelen zich gehoord en ondersteund. Er heerst een klimaat waarin het oké is om iets niet te weten, en waarin leren laagdrempelig gebeurt. Er wordt meer en meer geëxperimenteerd met tools als ChatGPT. Het leeft, het wordt gedragen.”
Tot slot: wat is volgens jou de volgende stap naar meer digitale inclusie in de bib?
“We moeten durven herdenken. Soms is iets zo verouderd dat je het niet meer moet aanleren, maar vervangen. Digitale inclusie is niet meer hetzelfde als tien jaar geleden. AI zal binnenkort even essentieel zijn als e-mail.”
“Met de opmars van generatieve AI zie ik ook een nieuwe rol voor de bib: bezoekers actief helpen navigeren. Dat lukt alleen als we zelf mee zijn en als onze medewerkers klaar zijn voor de vraagstukken van morgen. Hen daarin begeleiden én tegelijk de drempels voor onze bezoekers blijven verlagen: dát is de uitdaging – en meteen ook de kern van onze rol als bib.”
In vogelvlucht
-
Aantal inwoners: 66.000
-
Aantal VTE’s: 40
-
Context: ARhus is een verzelfstandigde entiteit van de Stad Roeselare
-
Aantal bezoekers: 391.443 (2024, hoofdvestiging)
-
Project: traject digitale vaardigheden medewerkers
-
Doelgroep: alle medewerkers
-
Looptijd: sinds januari 2024, structureel ingebed
-
Focus: basis-, functiegerichte en toekomstgerichte vaardigheden (waaronder AI)
-
Aanpak: vragenlijst, opleidingen op maat, digisnacks, intern aanspreekpuntenteam (‘digihelden’)
-
Budget: +/- ½ VTE