Janne Van Geel: “De bibliotheek is geen luxe, maar een noodzakelijke partner” 

Geen andere plek in Schoten vangt zoveel digitale hulpvragen op als de bib. Vanuit die centrale positie bouwt de bibliotheek mee aan het lokale beleid rond digitale inclusie. Teamleider Janne Van Geel zit niet alleen mee aan tafel, maar zorgt er ook voor dat plannen realiteit worden.

Waarom vind je het belangrijk om de rol van lokale overlegpartner op te nemen als bib?
Janne: “Als bibliotheekmedewerkers zien we niet alleen de mensen, maar ook de drempels waar ze tegenaan lopen. Nog voor het lokaal overleg er was, kwamen de digitale hulpvragen al bij ons terecht aan de balie. We helpen waar we kunnen en zoeken mee naar oplossingen. Dan is het logisch dat we ook mee nadenken over het bredere beleid rond digitale inclusie.”

“Het overleg is ontstaan vlak na corona. De sociale dienst van de gemeente zag de nood om laptops uit te lenen aan kwetsbare inwoners. Omdat wij in de bib al met uitleensoftware werkten, werden we een evidente partner. Niet veel later kwam de projectoproep voor Digibanken van de Vlaamse overheid. Met het lopende laptopproject als vertrekpunt konden we instappen in het Digibank-verhaal en subsidies ophalen. Sindsdien is het initiële overleg tussen de bib en de sociale dienst geëvolueerd tot een breder samenwerkingsverband onder de naam Schoten Digitaal.”

“We werken daarvoor samen met Selab, die de projectmiddelen beheert en nieuwe toestellen aankoopt. Aan tafel zitten vandaag onder meer de sociale dienst, de jeugddienst, de communicatiedienst, de dienst integrale veiligheid, een seniorenconsulent, de seniorenadviesraad en vrijwilligers van het digipunt. Zo proberen we de noden van verschillende doelgroepen goed in beeld te brengen. Als bib staan we daarbij dicht bij de mensen en stevig in de praktijk. We zijn geen luxe, maar een noodzakelijke partner.”

“Ik ben een atypische bibmedewerker – mijn focus ligt eerder op mensen dan op boeken – maar ik voel me hier helemaal op mijn plek. E-inclusie ligt me, en ik haal er veel voldoening uit om mensen vooruit te helpen.”

Wat heb je als bib nodig om deze rol succesvol op te nemen?
“Een mandaat met bijhorende middelen om dit waar te maken. En dat is er nu niet. In de praktijk nemen we het erbij, omdat we het belangrijk vinden. Maar zelfs met de ondersteuning van partners zoals Selab voelen we de werkdruk. 

“Als je deze rol als bib structureel wil opnemen, moeten er middelen tegenover staan. Budget, maar ook tijd en mensen. Om alle uitvoerende taken rond e-inclusie kwaliteitsvol te realiseren, komen we minstens 1 VTE tekort. Daarnaast missen we iemand die een overkoepelende en coördinerende rol op zich neemt. Mijn droom? Een eigen e-inclusiecoördinator in Schoten – een collega die deel uitmaakt van het bibteam, maar ook vlot schakelt met de jeugddienst, de sociale dienst of de dienst integrale veiligheid. Een bruggenbouwer die mee aan tafel zit en aanspreekbaar is voor vrijwilligers en collega’s.”

“De projectsubsidies lopen nog tot midden 2026, daarna wordt het spannend. Als we alles in eigen handen moeten nemen, is een duidelijke opdracht van het lokaal bestuur essentieel.”

Hoe bouw je draagvlak en samenwerking op?
“In het begin was het zoeken: ik wist niet waar ik zou terechtkomen toen ik voor het eerst mee aan tafel zat. Intussen ben ik zelf vragende partij. Als er een tijdje geen overleg plaatsvindt, por ik eens.”

“Nu komen we zo’n drie keer per jaar samen, maar we willen naar een tweemaandelijkse frequentie. Zeker als we echt acties willen uitrollen, is het belangrijk om kort op de bal te spelen. We staan aan het begin van een nieuwe legislatuur. In het bestuursakkoord staat dat we meer naar de wijken willen trekken, maar de concrete meerjarenplanning volgt nog.”

“Belangrijk is dat je je als bib durft profileren. Hier zien we de mensen. Die praktijkervaring breng ik mee naar het overleg, samen met de stem van onze vrijwilligers die dicht bij de doelgroep staan.”

“Cijfers helpen ook. We tonen bijvoorbeeld hoeveel unieke Schotenaren we bereikt hebben via het digipunt, of hoeveel tijd we gemiddeld aan een hulpvraag besteden. Daarmee kun je echt iets in beweging zetten bij het lokaal bestuur.”

Wat is de meerwaarde van dit lokaal overleg?
“Je stemt beter af, voorkomt dubbel werk en leert van elkaar. Als we hier iets proberen dat niet werkt, moet een andere dienst dat niet op dezelfde manier proberen. En als het wél werkt, kunnen we het delen.”

“Een mooi voorbeeld van die kruisbestuiving zijn de vormingen rond cybersecurity in de gemeente. Via het overleg ontdekten we dat de dienst integrale veiligheid daarmee bezig was. Wij wisten dat helemaal niet. Ze hadden al een sessie gepland, maar die kon niet doorgaan omdat er te weinig inschrijvingen waren. Intussen organiseren ze diezelfde sessie in samenwerking met onze bib. Wij hoeven zelf geen inhoud meer uit te werken en via ons bereiken zij het publiek in Schoten. Zo versterken we elkaar, elk vanuit onze eigen sterktes.”