Patricia Huyghe: “Digitale inclusie pak je het beste samen aan – met een duidelijke rol voor iedereen”
Digitale inclusie realiseer je niet alleen. In Gent doen ze dat al bijna twintig jaar via een stadsbrede samenwerking tussen stedelijke diensten. Vandaag neemt District09 als centrale regisseur de coördinerende rol op zich, terwijl andere stadsdiensten – zoals de bibliotheek – optreden als actieve mede-uitvoerder. Patricia Huyghe, coördinator publiekswerking bij bib De Krook, licht toe wat die rol precies inhoudt.
Waarom vind je het belangrijk om de rol van mede-uitvoerder op te nemen als bib?
Patricia: “Onze missie als bib is om mensen te helpen de wereld beter te begrijpen. Dat doen we via taal- en leesbevordering, maar net zo goed door in te zetten op digitale geletterdheid. Al sinds 2006 is er in Gent een stedelijk beleid rond digitale inclusie, opgezet om te voorkomen dat digitalisering tot uitsluiting leidt. Al heel snel besliste het stadsbestuur om de centrale regierol aan District09 (D09) te geven. Vanuit die structuur werken een aantal stedelijke diensten – waaronder de bib – structureel samen.”
“Vanuit die samenwerking zetten we in 2024 een gezamenlijk visietraject op, waarin we drie uitdagingen en zeven oplossingen formuleerden. Voor de bib kwamen daar twee duidelijke accenten uit: individuele ondersteuning via vijf digipunten en het versterken van digitale basiscompetenties via een leeraanbod. Dat ligt volledig in lijn met onze rol als bibliotheek. In een gedeeld beleid zoals dit is het cruciaal dat elke partner weet wat zijn rol is – alleen zo kun je digitale inclusie duurzaam en efficiënt aanpakken.”
“Waarom ik zo graag voor de bib werk? Omdat het een plek is waar mensen, verhalen en partners samenkomen. Een plek die verbindt. Die rol van verbinder en matchmaker, dat blijft voor mij het mooiste aan werken in de bib.”
Wat heb je als bib nodig om de rol van mede-uitvoerder succesvol waar te maken?
“Het belangrijkste? Mensen. Bij ons zijn vier medewerkers, waaronder ikzelf, betrokken bij digitale inclusie. Eén collega is voltijds digicoach en organiseert de volledige werking van onze vijf digipunten. Hij bemant ze, zoekt en ondersteunt de vrijwilligers – 25 in totaal. Twee andere collega’s werken binnen hun ruimere takenpakket voor de bib andere aspecten van digitale inclusie uit, zoals ons vormingsaanbod in samenwerking met Avansa.”
“Daarnaast heb je een mandaat nodig om hier als bib tijd aan te besteden en een duidelijke visie die je extern kunt communiceren. Dankzij de inspanningen van D09 kan de stad rekenen op subsidies van Vlaanderen. Hierdoor kan de bibliotheek blijven inzetten op deze belangrijke taak. En dankzij onze samenwerkingen – bijvoorbeeld door ruimtes gratis ter beschikking te stellen in ruil voor een gratis leeraanbod – houden we de kosten laag.”
Hoe bouw je draagvlak en samenwerking op?
“De bib is een open en laagdrempelige plek, dat helpt. Maar we zijn ook een netwerkspeler. We werken structureel samen met partners zoals Avansa, Ligo, Saamo, het onderwijscentrum Gent, de dienst Activering en Werk, maar ook met vzw’s als Urgent.fm of De Creatieve STEM. Soms nemen wij de coördinatie op, soms stellen we gewoon onze ruimtes ter beschikking voor activiteiten van onze partners of van andere diensten. Denk aan digisnacks voor werkzoekenden of workshops rond STEM-vaardigheden.”
“De stad kent onze rol. District09 brengt alle spelers samen en organiseert het Digitale Inclusienetwerk, waar we ervaringen uitwisselen en elkaar versterken. Dankzij dat grotere netwerk kunnen we snel schakelen en blijven groeien.”
💡 Tip van Patricia
“Wees alert voor je rol. Ook als je uitvoert, moet je mee aan de knoppen kunnen zitten. Blijf input geven aan de regisseur of coördinator.”
Wat is de meerwaarde voor de bib om deze rol op te nemen?
“De samenwerking loont: we doen het niet alleen. Digitale inclusie is in Gent ingebed in een stadsbreed beleid. Iedereen heeft zijn focus. Door als bib complementair te werken met andere diensten en organisaties, halen we sneller resultaten. We hoeven niet elk apart het warm water uit te vinden: door samen te werken en af te stemmen, versterken we elkaars aanpak en bouwen we samen verder op wat er al is.”
“De hoofdbibliotheek, met het grootste digipunt van de stad, is zes op zeven dagen open, zonder afspraak, voor iedereen. Geen doelgroep, geen drempels. En dat maakt dat we signalen van burgers vlot oppikken. Vorig jaar beantwoordden we 8.744 digitale hulpvragen in onze vijf digipunten, en we organiseerden 54 activiteiten rond digitale vaardigheden. Die eerstelijnsfunctie maakt dat we snel zien waar het wringt – en waar er kansen liggen. Wij staan het dichtst bij de burger. In dat opzicht zijn we een essentiële schakel in het e-inclusienetwerk van de stad.”
Welke lessen heb je geleerd? Wat zou je andere bibs aanraden?
“Wees alert voor je rol. Ook als je uitvoert moet je mee aan de knoppen kunnen zitten. Geef input aan de regisseur of coördinator, blijf signalen geven. En betrek je lokaal bestuur bij je werking: nodig hen uit op publieksmomenten, toon wat je doet, laat hen praten met burgers. Zo creëer je draagvlak en betrokkenheid.”
“Een belangrijke tip: bundel wat je al doet. Verzamel cijfers, getuigenissen en verhalen. Dat helpt om het lokaal bestuur te overtuigen van de impact. Wij hebben dat samen met District09 en alle stadsdiensten gedaan in aanloop naar de nieuwe legislatuur. Zo konden we onderbouwen waarom structurele middelen nodig zijn – en blijven.”
Tot slot: wat is volgens jou de volgende stap naar meer digitale inclusie in de bib?
“Groeien. In bereik, in aanbod én in capaciteit. We willen uitbreiden naar meer digipunten in andere wijkfilialen, inzetten op meer vrijwilligers, het vormingsaanbod verbreden en ook onze eigen medewerkers nog sterker digitaal ondersteunen.”
“Maar bovenal: structurele verankering. Digitale inclusie mag geen projectmatige ‘extra’ zijn. Als bibliotheken willen bijdragen aan gelijke digitale kansen, hebben ze mensen, middelen en een mandaat nodig. Ook na de subsidies.”
In vogelvlucht
-
Aantal inwoners: ±270.000 (+ 85.000 studenten)
-
Aantal VTE’s: 93,9
-
Aantal bezoekers: 997.816
-
Context: studentenstad
-
Project: mede-uitvoerder binnen het stedelijk beleid digitale inclusie
-
Doelgroep: brede bevolking, met extra aandacht voor wie digitale ondersteuning nodig heeft
-
Bereik: 8.744 beantwoorde digitale hulpvragen in 5 digipunten van de bib (2024)
-
Looptijd: sinds 2006, structureel verankerd
-
Partners: District09, Avansa, Ligo, Saamo, Arteveldehogeschool, IMEC, UGent, dienst Werk & Activering, …
-
Budget: Subsidiemiddelen via D09/Stad Gent en werkingsmiddelen van de bib, details op aanvraag bij Patricia Huyghe.