Beatrijs Verheyen: “Kinderen ontdekken technologie zonder dat ze het doorhebben”
In de bib kun je kennismaken met digitale technologie. Een mooi voorbeeld? De digitale kamishibai in de bib van Hechtel-Eksel: een digitaal verteltheatertje met verhalen in 21 talen, voorgelezen door native speakers. Beatrijs Verheyen, deskundige digitale bibliotheek, vertelt hoe deze laagdrempelige opstelling kinderen en gezinnen liet kennismaken met digitale toepassingen én elkaars moedertaal.
Kun je ons wat meer vertellen over jullie digitale kamishibai-project?
Beatrijs: “Voor de Internationale Dag van de Moedertaal wilden we iets doen rond meertaligheid. We ontdekten de digitale kamishibai via een andere bib en vonden het meteen een waardevolle insteek. Dit verteltheater is ontworpen door het Brusselse integratiecentrum Foyer en is heel laagdrempelig. Je kiest een verhaal en een taal op het touchscreen en dan wordt het digitaal voorgelezen door iemand die die taal machtig is. Kinderen kunnen zelf navigeren – heel intuïtief en laagdrempelig.”
“We plaatsten het theatertje twee weken in onze jeugdafdeling, vergezeld van een boekenexpo over moedertaal en andere culturen. Zeven schoolklassen kwamen langs en ook gezinnen gebruikten het spontaan. Eén moment is me bijgebleven: een kindje met Arabisch als moedertaal mocht een verhaal vertalen voor de klas. De leerkracht gebruikte dat als aanleiding om empathie te creëren: ‘Zo moeilijk als Arabisch nu voor jullie klinkt, zo moeilijk is Nederlands soms voor hem.’ Dat was echt een verbindend moment.”
“In 2022 ging ik aan de slag in de bib van Hechtel-Eksel. Eerst als baliemedewerker en sinds kort ben ik deskundige digitale bibliotheek. Wat mij drijft? Mensen op een laagdrempelige manier digitale ervaringen aanbieden die hen raken. Technologie hoeft geen drempel te zijn, het kan net verbinden.”
Wat is de impact van dit project?
“Voor de kinderen was het een speelse kennismaking met andere talen en een laagdrempelige eerste ervaring met digitale technologie. Ze vonden het spannend om te horen hoe Chinees of Portugees klinkt, maar nog fijner was het als hun eigen moedertaal erbij zat. Je zag die trots – dat is precies wat we willen bereiken. Leerkrachten en ouders vonden het ook een leuke afsluiter van het bibbezoek: ‘Nog één verhaaltje, en dan naar huis!’”
“We merken dat digitale tools zoals deze deuren openen. Zeker in een kleine bib is het belangrijk dat technologie toegankelijk is zonder dat er voortdurend begeleiding nodig is. Het theatertje werkt zelfstandig en zonder apps, ideaal voor zowel ons team als ons publiek. Je hoeft niks uit te leggen: de kinderen tikken gewoon op het scherm en zijn vertrokken. Ze ontdekken technologie zonder dat ze het doorhebben.”
💡 Tip van Beatrijs
Zorg voor een gezellig hoekje rond de kamishibai, met een zeteltje of wat knuffels. Zo nodig je kinderen (en hun ouders) uit om even te blijven luisteren.
Wat is er nodig om dit als bib te realiseren?
“Eigenlijk heel weinig. Je kunt het theatertje gratis uitlenen via verschillende centra. Alles zit in het pakket: een handleiding, prentenboeken, een paar ideetjes voor verwerkingsactiviteiten… Je hebt alleen een stopcontact nodig (lacht). Zorg zeker voor een gezellig hoekje rond de kamishibai, met een zeteltje of wat knuffels. Zo nodig je kinderen en hun ouders uit om even te blijven luisteren. Een warme setting maakt het verschil.”
“Wij hebben het theatertje opgehaald met de technische dienst en daarna gepromoot via onze website, het gemeentelijk magazine en sociale media. Voor scholen en gezinnen is zichtbaarheid cruciaal – je moet echt actief communiceren dat het er is.”
“Ben je van plan om zelf een digitale kamishibai op te zetten? Denk dan op voorhand na of je ook een verwerkingsactiviteit wilt organiseren. Wij kozen ervoor om dat niet te doen, puur uit tijdsgebrek. De volgende keer gaan we dat op tijd voorbereiden, want bij sommige verhaaltjes in het pakket zitten liedjes, knutselopdrachten of quizjes. Nog een tip: spreek zeker anderstalige klasjes of jeugdwerkingen aan. Bij ons was het taalklasje dat meermaals langskwam echt een perfecte match.”
Hoe was het lokaal bestuur betrokken?
“Onze schepen heeft via zijn eigen kanalen mee reclame gemaakt voor het project, maar inhoudelijk was dit een initiatief van de bib zelf. Omdat het een relatief kleinschalige actie was, hebben we het niet uitgebreid moeten toelichten of verdedigen.”
“Toch is dat bij grotere digitale projecten wél een belangrijke stap. Het helpt om als bib vooraf te polsen: leeft het onderwerp bij onze inwoners? Is er vraag naar? Ga in gesprek met lokale verenigingen zoals OKRA of Ferm en vraag waar zij of hun leden tegenaan lopen. Als je dan met het lokaal bestuur spreekt, toon je aan dat je idee gedragen wordt door het middenveld. Dat maakt het voorstel sterker.”
“Wil je je bestuur overtuigen van een laagdrempelig project zoals een digitale kamishibai? Leg dan de nadruk op de brug die het slaat tussen kinderen. Kinderen die soms minder zichtbaar zijn in de klas, voelen zich plots trots omdat ze een verhaal in hun thuistaal herkennen of kunnen vertalen voor de anderen. Zulke ervaringen tonen hoe digitale inclusie ook sociale inclusie wordt. Dat zijn sterke argumenten richting je bestuur.”
Tot slot: wat is volgens jou de volgende stap naar meer digitale inclusie in de bib?
“Nu organiseren we één keer per week een digipunt, maar die ondersteuning zou er altijd moeten zijn. Eigenlijk zou je op elk moment tijdens de openingsuren met een digitale vraag terecht moeten kunnen in de bib. Idealiter zijn er permanent vrijwilligers aanwezig. Niet iedereen kent iemand die kan helpen met technologie. De bib is daarvoor de uitgelezen plek: een open leercentrum waar mensen spontaan kunnen binnenstappen.”
In vogelvlucht
-
Aantal inwoners: ±13.000
-
Aantal VTE’s: 4,25
-
Aantal bezoekers: ± 40.000 per jaar
-
Project: digitale kamishibai
-
Doelgroep: kinderen 3-10 jaar, ouders, leerkrachten
-
Looptijd: 2 weken, rond de Internationale Dag van de Moedertaal
-
Bereik: 7 klassen, ±20 gezinnen
-
Partners: provincie Limburg (educatief centrum)
-
Budget: geen – gratis uitleen, logistieke steun technische dienst